Social climbers, een hardnekkig slag door Renée

Heeft u ook zo’n broertje dood aan social climbers of - om een ander leenwoord te gebruiken – aan strebers? U weet wel, van die lieden die in de regel beschikken over een beperkte intelligentie maar wel boerenslim zijn. Van die mensen die gespeend zijn van echt talent - anders dan dat ze hondsbrutaal zijn – maar die op een of andere miraculeuze wijze maatschappelijk boven komen drijven; personen dus die zich op slinkse wijze binnen weten te dringen in de inner circle van voor hen relevante figuren. Ze vleien erop los, werken met hun ellebogen of kruipen in het lichaamsdeel van degene die ze nodig hebben waar het altijd donker is. En dit met als enig doel een stap of, liever nog, heel veel stappen tegelijk – hoger op de maatschappelijke ladder te geraken.

Ja, de social climber*) heeft daar heel veel voor over. Hij gaat zelfs leugens over de eigen prestaties niet uit de weg of verdoezelt handelingen die het daglicht niet helemaal – of helemaal niet – kunnen verdragen. Voor de oppervlakkige waarnemer ziet hij er volstrekt normaal uit, maar als je hem wat meer van dichtbij bekijkt, kun je zien dat hij pogingen onderneemt zich een pose aan te meten naar voorbeeld van de persoon of personen die hij voor zijn maatschappelijke progressie nodig heeft, en hij probeert zich navenant te kleden. Pogingen die meestal gedoemd zijn te mislukken, omdat hij de kapitale vergissing maakt te denken dat duur synoniem is met goede smaak.

De social climber is rücksichtlos, gaat over lijken en levert opgewekt zijn principes in – voor zover hij die heeft - als zijn doel daarmee eerder kan worden bereikt. Wis en waarachtig een hardnekkig soort. Je komt hem overal tegen: in de ambtenarij, in de wereld van kunst en cultuur, in een kantoorsituatie à la Ricky Gervais’ “The Office” en, last but not least, in de politiek.

Zeker de afgelopen jaren is het aantal social climbers in het parlement met tientallen toegenomen, en daarbij kunnen we binnenkort vast en zeker nog een aantal optellen als de leden van de Eerste Kamer eenmaal bekend zijn. Het parlement wemelt dus van de omhooggevallen figuren op dit moment, een zo opvallend groot aantal zelfs dat we er min of meer aan gewend zijn geraakt, dat we het gewóón zijn gaan vinden. Maar dit terzijde.

Indien de streber zijn missie succesvol voltooit, zal hij, rücksichtlos als hij is, op een gegeven moment onherroepelijk de hand bijten die hem al die tijd heeft gevoed. In de politiek vertaalt zich dat in het forceren van onenigheid om vervolgens uit een bewuste fractie te treden. Onder het mom op persoonlijke titel te zijn gekozen, stáát de afvallige op het behoud van zijn zetel, en gaat hij verder als eenmansfractie, die hij legitimeert met een of ander onzinnig maar bij een deel van het electoraat aansprekend issue.

Het doel is bereikt. De vleistrategie heeft zijn vruchten afgeworpen. De streber kan zich erop laten voorstaan dat hij er maatschappelijk op vooruit is gegaan, en dat zal hij laten weten ook! Want ook ijdelheid is hem niet vreemd.

Maar dan komt het. Boekt deze volksvertegenwoordiger met zijn eenmansfractie bij de volgende verkiezingen electorale winst, dan zal ook hij zo weinig onderscheidingsvermogen blijken te hebben, dat hij zich, op zijn beurt, laat omringen door social climbers. Lieden die hem op gezette tijden danig in verlegenheid zullen brengen. 

De bedrieger bedrogen... wat een feest!

Dus, heren en dames fatsoenlijke politici, wacht u voor de streber, hij…

- kruipt

- heeft een onderontwikkeld gevoel voor humor

- lacht geforceerd en overdreven hard om uw grappen

- beweegt zich ongemakkelijk in dure maar opzichtige pakken

- bezigt géén Jip-en-Janneke taal want daarvoor is hij niet voldoende fijnbesnaard

- wordt in het algemeen niet gehinderd door kennis van zaken

- zegt te vaak van zichzelf dat hij eerlijk en oprecht is 

Noem het beestje bij de naam, zegt u? Hoezo? Een goed verstaander heeft toch maar een half woord nodig?

^*) Daar waar ik het persoonlijk voornaamwoord ‘hij’ gebruik en het bezittelijke voornaamwoord ‘zijn’, bedoel ik nadrukkelijk ook ‘zij’ en ‘haar’.