Blik op borstkanker, maar niet door 'roze' bril door Renée

Als vertaalster en kleine zelfstandige werk ik praktisch iedere dag moederziel alleen in de beslotenheid van mijn intieme kantoor, waar ik een innige relatie onderhoud met mijn iMac en het document dat ik op zeker moment aan het vertalen ben.

Ook al geniet ik van het 'eigen-baas-en-enig-personeelslid' zijn, enige vorm van sociaal contact tussen de bedrijven door vind ik wel zo prettig, al was het maar om te voorkomen dat ik uiteindelijk als wereldvreemd te boek kom te staan.

Zodoende beweeg ik me in werktijd - dat mag van de baas - op diverse social network sites, met name Twitter en Facebook. Ik twitter en post dat het een lieve lust is, daarbij deadlines niet uit het oog verliezend - dat mag niet van de baas - wat overigens niet altijd even gemakkelijk is, zeker niet als er zich net een gezellig gesprek ontvouwt.

In het algemeen vergeet ik de twitterkoetjes en dito kalfjes zodra ik me weer aan het werk heb gezet, maar laatst kwam ik een tweet tegen die is blijven hangen en de aanleiding vormt voor dit blog:

Er bestaat helemaal geen 'strijd' tegen borstkanker. Je hebt geluk als je het overleeft. Dat is de werkelijkheid (door @Boterbloemsje)

De strekking ervan is me uit het hart gegrepen. Ik kom zelf uit een familie waar diverse vormen van kanker wreed hebben toegeslagen. Mijn enige broer is overleden aan leukemie toen hij eenenveertig jaar oud was, een nichtje aan hodgkin toen ze pas zeventien was, een oom aan darmkanker op vierenvijftigjarige leeftijd en een tante aan maag- en keelkanker op haar vijfenzestigste. Verder hebben een nichtje, een schoonzusje en een tante borstkanker overleefd. Ten slotte ken ik minstens tien vrouwen van mijn generatie, niet behorend tot mijn familie, bij wie ooit borstkanker werd geconstateerd.

Net zoals Boterbloemsje heb ik iets tegen begrippen als 'strijd' of 'overwinnen' in dit verband, en de term waar ik helemaal moeite heb, is 'succesverhaal'. Googel de laatstgenoemde term in combinatie met 'borstkanker' en er verschijnen tienduizenden hits. Als kanker een zaak is van 'strijd' en 'overwinning' moeten we dan concluderen dat vrouwen die de ziekte niet overleven, 'verloren' hebben? Ik vind het een akelig idee dat er binnen een dergelijke context termen worden gebezigd als zou het gaan om een wedstrijd; een wedstrijd waarbij er winnaars en verliezers zijn.

Bovendien krijg ik een beetje de kriebels van Pink Ribbon, de bekende fondsenwervende organisatie die borstkanker wereldwijd in een roze gloed onder de aandacht brengt. Ongetwijfeld sorteert het gelikte en bijzonder glamorous aandoende beeld dat de Pink Ribbon website biedt het gewenste financiële effect. Maar ik zou liever zien dat men zich wat meer zou presenteren als een serieus voorlichtingsinstituut en wat minder als een vrouwenclub waar in een Tupperware-achtige sfeer hysterische knalroze spullen aan de man, eh... vrouw worden gebracht voor het goede doel. Spullen overigens waarvan mij is opgevallen dat slechts een deel -  vaak niet eens de helft - ten goede komt aan de borstkankerbestrijding.

De keiharde werkelijkheid van borstkanker lijkt door al dit roze glossy geweld ondergesneeuwd te raken. Het accent ligt op mooi en fraai, op sterke vrouwen en succesverhalen. Ik vind echter dat vrouwen in zo'n levensbedreigende situatie minstens zoveel recht hebben om níét voortdurend sterk te zijn, maar dat ze hun gevoelens van pijn en angst, van woede voor mijn part, de vrije loop moeten kunnen laten. Gewoon omdat deze vrouwen net zoals iedereen maar mensen zijn.

In 2010 stierven 3.200 vrouwen aan borstkanker. Het is een vreselijke ziekte waarvoor een voor de patiënte wel haast ondraaglijke en slopende behandeling noodzakelijk is die - naast hoop op een goede afloop - gepaard gaat met veel pijn, wanhoop, moedeloosheid en (doods)angst. En dat geldt niet alleen voor haar, maar ook voor haar partner, kinderen, verdere familie en vrienden. De impact van een ziekte als kanker is onbeschrijfelijk groot.

Zodoende pleit ik ervoor borstkanker niet voor te stellen als een ziekte waar je van kunt genezen zolang je maar de juiste instelling hebt en er voor de volle honderd procent voor gaat. Dat vind ik een valse voorstelling van zaken. De therapie werkt bij de een, maar helaas niet bij de ander. Niettemin moeten alle vrouwen met borstkanker door vergelijkbare hellen van operatie, bestraling en chemotherapie.

Laten we de nabestaanden niet meer kwetsen door vrouwen die de ziekte niet hebben overleefd impliciet als 'verliezers' te bestempelen. Nee, de vrouwen die het hebben gehaald, hebben gewoon geluk gehad. Dat is hun uiteraard meer dan van harte gegund, maar zo liggen de feiten en niet anders.

Copyright, Renée O, 2011