Mongooltje door Anne

Heel lang geleden woonde er in Den Haag een jongetje dat Lodewijk heette, of ‘Lowijk-mongg’, zoals hij zichzelf noemde. Lodewijk was een vrolijk kind, de zevende in een kinderrijk gezin, waarin hij paste als een pink aan een hand. De laatste maanden moet ik veel aan hem denken. Dat komt door de 'emancipatie' van mensen met het syndroom van Down, in gang gezet door DWDD met de soap Downistie.

Lodewijk (met hem zijn ouders) draait zich om in zijn graf. Dat deed hij al eerder toen hem de naam ‘mongool’ werd afgenomen. Mongool was plotseling een scheldnaam en dus moest er een andere naam gevonden worden. In dit verband verwijs ik naar de scheldnamen jood en homo. Zullen we de joden en homo’s ook maar anders gaan noemen? Oftewel zullen we ze hun identiteit afnemen? Zoals we dat met de mongool hebben gedaan?

Een en ander is indertijd in gang gezet door het land Mongolië, dat niet geassocieerd wilde worden met mensen die op het 21ste chromosomenpaar een chromosoompje extra hebben. Dat had te maken met rassendiscriminatie, te ingewikkeld om hier bij stil te staan. Maar waar ik wel degelijk bij stil wil blijven staan is de keuze voor de naam “het syndroom van Down”.

Wie was die meneer Down, waarnaar de mongool in het vervolg vernoemd zou worden? Een 19de eeuwse Engelse dokter, die er wilde rassentheorieën op na hield, waaronder: ‘Een feut maakt in de moederbuik de volgende ontwikkelingen door: hij begint als negroïde, verandert in mongoloïde, en is na 9 maanden uitgegroeid tot volwaardig kaukasisch (blank) mens. Als er iets in deze ontwikkeling misgaat, blijft hij steken in de minderwaardige mongoloïde fase’. 

Voilà, het mongooltje. Gekker kan je het niet bedenken.

Wat een en ander ingewikkeld maakt, is dat de term ‘mongool’ in dit verband waarschijnlijk bedacht is door dezelfde arts. Maar mongolen het label “Down” opplakken is toch echt teveel eer voor een racist.

In nagedachtenis van Lowijk-mongg en zijn ouders zal ik de mongool altijd mongool blijven noemen. Een geuzennaam.

Terug naar Downistie. Net als de nieuwe naam, fout, fout fout.

Aflevering zoveel: Dokter Mongool verschijnt in vol ornaat – witte jas, stethoscoop – in beeld. Ondanks zichzelf schiet de kijker in de lach.

Mensen, word wakker. Draai het nu eens om. Laat een stel niet-mongolen op het witte doek voor mongool spelen met alles erop en eraan, spraakgebrek, onhandigheid, onverwachte kreten. De wereld zou te klein zijn, schande zou ervan gesproken worden.  Kwetsend zou het zijn. Nou, dat is Downistie ook. Net zo kwetsend. Niet voor ons, wéér voor de mongool. Want denk je nu echt dat er over het echte leven van de mongool geen soap geschreven kan worden? Natuurlijk wel. Ook de mongool is jaloers, verliefd, bang, geestig, alles wat niet-mongolen ook zijn.

Hier een voorzetje:

Locatie: sociale werkplaats

Personen: 10 mongolen in verschillende leeftijd, ouders mongolen, begeleiders op werk

1ste scène: jonge vrouwelijke mongool komt voor het eerst naar de werkplaats. Oudere getrouwde mongool valt als een blok voor haar. Dan blijkt zij lesbisch en zij valt op ander jong meisje, enz., enz., enz.

Een soap dus over mongolenrealitéít. Wat nou, snoeirijke mongolendirecteur in een Amsterdams grachtenpand! Ouders van deze mongolenacteurs: schaam je. Jullie kinderen worden gebruikt als aapjes in het circus.

Samengevat pleit ik voor:

1.     Geef de mongool zijn oorspronkelijke naam terug

2.     Schrijf een natuurlijk en ontroerend script voor deze acteurs. Dat zijn ze waard.

Dan pas zullen Lodewijk en zijn ouders de rust vinden die ze verdienen.

PS Kijk eens goed naar de foto bij dit verhaal. Dit meisje is mijn heldin. Zij heeft schijt aan al onze goede bedoelingen. Zoals onze pogingen de mongool optimaal te laten integreren in onze samenleving; zelfs plastische chirurgie wordt hierbij niet geschuwd. Wij zullen allen eenheidsworsten zijn.